Wieści historyczne PDF Drukuj Email
Wpisał Barbara Chojnowska   
Sobota, 04. Czerwiec 2011 19:17

W książce Sławomira Łanieckiego pt. "Nadnoteckie pałace, dwory, folwarki Krajny i Pałuk" wyczytałem, że Jan Krotoski herbu Leszczyc był postacią nietuzinkową. Jego rodzina wywodziła się z Krotoszyna, leżącego nieopodal Barcina. Był synem wojewody brzesko-kujawskiego - Andrzeja i Anny z Kościeleckich. Prawdopodobnie już w młodości zaczął sympatyzować z ruchami innowierczymi, a około 1554 roku przystąpił do ruchu religijnego Jenoty Braci Czeskich, stając się z czasem jednym z czołowych polskich innowierców i zwolenników tolerancji religijnej.

Jego kariera polityczna rozpoczęła się przed 1548 rokiem, kiedy jako kasztelan rogoziński posłował na jesienny sejm. Pięć lat później piastował już funkcję kasztelana inowrocławskiego, a od 1562 r. - wojewody inowrocławskiego.

Dzięki wspieraniu ruchu protestanckiego oraz innym zasługom na polu walki o tolerancję i pokój religijny, jego nazwisko stało się znane w całej Europie i przytaczane w wielu dziełach naukowych i literackich.

Jan Krotoski był między innymi posłem do władcy państwa moskiewskiego - Iwana Groźnego. W 1573 roku podpisywał konfederację warszawską, regulującą sprawy tolerancji religijnej w Rzeczypospolitej. Podczas elekcji Henryka Walezego był przeciwnikiem jego kandydatury, ale po wyborze Francuza na tron Polski, oddał mu swoje usługi, za co król wynagrodził do dochodami z bydgoskich żup solnych. Podczas kolejnego bezkrólewia ostatecznie opowiedział się za Stefanem Batorym.

Zmarł w 1577 roku.

Opracował Zdzisław Bokwa